- 2. Dünya Savaşı'nın Sebepleri
- 2. Dünya Savaşı'nın Başlaması ve Gelişimi
- 2. Dünya Savaşı'nın Sonuçları
1. Dünya
Savaşı’nın sonunda Almanya yenilmiş ve ağır koşullar içeren bir antlaşma yapmak
zorunda bırakılmıştı. Almanlar 1919’da imzalanan Versay Antlaşması’nın haksız
maddeler içerdiğini ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorlardı.
1920’lerde büyük ekonomik güçlüklerle karşı karşıya kalan Almanya’da 1933’te
Adolf Hitler önderliğindeki Naziler iktidara geldi. Hitler, bir yandan Versay
Antlaşması’nın geçersiz sayılmasına çalışırken, öte yandan da silahlı
kuvvetlerini yeniden toparladı.
Hitler, 1936 Mart’ında Almanya’nın
Ren Irmağı’nın batısında kalan topraklarına askeri birliklerini gönderdi. Oysa
1925’te Almanya ile Milletler Cemiyeti arasında yapılan antlaşmaya göre bu
bölgede hiçbir devlet asker bulunduramayacaktı. Milletler Cemiyeti bu konuda da
protestolar dışında yaptırım uygulamadı. Ardından İtalya ve Almanya,
İspanya’daki iç savaşta cumhuriyetçi yönetime karşı faşist General Francisco
Franco’nun saflarında savaşmak üzere asker gönderdi. Böylece yeni silah ve
uçaklarını da denediler. Yeni toprak kazanımları ve dünya egemenliği için
Almanya, İtalya ve Japonya, Berlin-Roma-Tokyo Mihveri diye adlandırılan bir
ittifak kurdular. Bu yüzden bu ülkeler Mihver Devleri adıyla anıldı.
1937’de Japonya, Çin’e karşı topyekun
bir savaş başlattı. Bir yıl sonra Almanya, Avusturya’yı işgal etti; ardından da
Çekoslovakya’da Alman asıllıların çoğunlukta olduğu Südet bölgesi üzerinde hakkı
olduğunu ileri sürdü. İngiltere ve Fransa, Çekoslovakya’yı Hitler’in bu isteğine
boyun eğmesinin yararlı olacağına inandırdı ve Eylül 1938’de yapılan Münih
Antlaşması’yla bölge Almanya’ya bırakıldı. 6 ay sonra Hitler başkent Prag’ı
bombalayacağını söyleyerek gözdağı verince Çekoslovakya Almanya’nın
boyunduruğuna girdi. Almanya’nın sonraki kurbanı 1. Dünya Savaşı’nın ardından
bağımsız bir devlet olarak yeniden kurulan Polonya’ydı. İngiltere ve Fransa bu
kez Alman saldırısına karşı Polonyalılara yardım edecekleri konusunda kesin
güvence verdiler. Almanya, Polonya’ya saldırınca da 2. Dünya Savaşı başlamış
oldu.
Savaş kısa sürede gelişti. 1940
yılında Almanlar Norveç’e saldırdı. Amaçları deniz altıları için üsler
kurmak ve İsveç’in kuzeyindeki madenlerden çıkartılarak denizyoluyla Norveç’in
Narvik limanına getirilen demire el koymaktı. Almanlar kısa sürede bunun gibi
birçok sınır ülkesine saldırdı. Doğuda Rusya’ya, Batıda İngiltere’ye saldırdı.
Japonlar Amerika’ya saldırdılar. Savaşta çok çetin mücadeleler yaşandı. Savaşa
katılan her ülke çok büyük kayıplar verdi.
Türkiye ise 2. Dünya savaşına
katılmadı. Fakat savaşın başlarından itibaren Türkiye’nin üzerinde büyük bir
baskı vardı. Dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü savaşa katılmak istemiyordu.
Fakat savaşın sonlarına doğru, İngilizlerin yanında simgesel olarak savaşa
katıldı.
1945 başlarında, Almanya’nın artık
uzun süre savaşamayacağı ortaya çıkmıştı. Müttefik liderler, ABD Başkanı
Roosevelt, İngiltere Başbakanı Churchill ile SSCB’nin önderi Stalin Kırım’daki
Yalta kentinde toplandılar ve Almanya’nın koşulsuz olarak teslim alınması
konusunda anlaştılar. Ayrıca savaş sonrası Avrupa’ya ilişkin planlar da
yaptılar. Ocak 1945’te SSCB askerleri Oder Irmağı’nı Budapeşte’ye, Nisan başında
da Viyana’ya girdiler ve Berlin’e doğru ilerlediler. 25 Nisan’da Berlin’i
kuşattılar. Kentin merkezinde ki bir yeraltı sığınağından savunmayı yönetmekte
olan Hitler, savaşın kaybedildiğini anlayarak 30 Nisan’da intihar etti. Amiral
Karl Dönitz’i kendi yerine atamıştı.
2.Dünya Savaşı sırasında her
ülke sivil ve askeri olmak üzere pek çok insanını kaybetti. Her ülkenin
ekonomisi büyük ölçüde zarar gördü. Ayrıca Amerika’nın Japonya’ya attığı atom
bombasının yol açtığı radyasyon etkisi yıllarca sürdü. Radyasyon nedeniyle
insanlar; daha sonra sakatlandılar ve öldüler. Uzun yıllar sonra bile özürlü
çocuklar doğdu.